Αποδοχή κληρονομιάς με δικηγόρο

«Αποδοχή κληρονομιάς με δικηγόρο: η νέα, πιο ασφαλής διαδρομή για τον κληρονόμο»

Άρθρο από Δικηγορικό Γραφείο στην Αθήνα Legal Solonos

Αποδοχή κληρονομιάς με δικηγόρο: τι αλλάζει για τον πολίτη και γιατί σε συμφέρει

Η αποδοχή κληρονομιάς παραμένει μία από τις πιο συνηθισμένες υποθέσεις που καλείται να αντιμετωπίσει ο πολίτης, αλλά συνοδεύεται από άγχος: φόβος για χρέη, πολύπλοκα έγγραφα, προθεσμίες και επαφές με διαφορετικές υπηρεσίες. Με το νέο πλαίσιο (Ν. 5095/2024) η διαδικασία δεν είναι πλέον αποκλειστικό “πεδίο” του συμβολαιογράφου· ο δικηγόρος μπορεί να αναλάβει εξ ολοκλήρου την αποδοχή κληρονομιάς, από τη νομική εκτίμηση μέχρι τη μεταγραφή στο Κτηματολόγιο.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο πολίτης μπορεί να έχει έναν ενιαίο νομικό χειρισμό σε μια υπόθεση που συνδυάζει κληρονομικό, εμπράγματο και φορολογικό δίκαιο. Ο δικηγόρος δεν αρκείται στη “σύνταξη πράξης”, αλλά εξετάζει αν συμφέρει να γίνει αποδοχή, ποια ακίνητα και δικαιώματα περιλαμβάνονται, ποιο είναι το φορολογικό βάρος και αν υπάρχουν βάρη ή εκκρεμότητες πάνω στα ακίνητα.

Το πρώτο στάδιο είναι η συλλογή και αξιολόγηση των πιστοποιητικών: πιστοποιητικό θανάτου, εγγυτέρων συγγενών, πιστοποιητικά περί ύπαρξης ή μη ύπαρξης διαθήκης και τυχόν δημοσίευσή της. Με αυτά καθορίζεται ποιος καλείται στην κληρονομία και με ποια ποσοστά, ενώ παράλληλα ελέγχονται οι τίτλοι ιδιοκτησίας του θανόντος και τα στοιχεία στο Κτηματολόγιο, ώστε να είναι σαφές ποια ακίνητα περιλαμβάνονται και σε ποια νομική κατάσταση βρίσκονται.

Ιδιαίτερα κρίσιμο είναι το φορολογικό σκέλος: πριν από κάθε πράξη αποδοχής πρέπει να υποβληθεί δήλωση φόρου κληρονομιάς στην αρμόδια ΔΟΥ, εντός των νόμιμων προθεσμιών, και να υπολογιστεί ο φόρος ή οι τυχόν απαλλαγές. Παράλληλα, ελέγχονται και εκδίδονται τα απαραίτητα πιστοποιητικά ΕΝΦΙΑ για τα ακίνητα, χωρίς τα οποία ούτε η πράξη ούτε η μεταγραφή στο Κτηματολόγιο μπορούν να ολοκληρωθούν.

Αφού συγκεντρωθεί και ελεγχθεί όλο το υλικό, ο δικηγόρος συντάσσει την πράξη αποδοχής κληρονομιάς, φροντίζει για την υποβολή της δήλωσης φόρου (πλέον και ψηφιακά μέσω πλατφορμών όπως το myProperty όπου απαιτείται) και μεριμνά για τη μεταγραφή της πράξης στο Υποθηκοφυλακείο ή στο Κτηματολόγιο. Το πρακτικό όφελος για τον κληρονόμο είναι ότι όλα τα στάδια – από τον νομικό έλεγχο μέχρι την κατοχύρωση της ιδιοκτησίας – συντονίζονται από έναν επαγγελματία που βλέπει “όλη την εικόνα”.

Με απλά λόγια, η δυνατότητα αποδοχής κληρονομιάς μέσω δικηγόρου αποτελεί μια ουσιαστική μεταρρύθμιση: κάνει τη διαδικασία πιο κατανοητή, πιο ελεγχόμενη νομικά και συχνά πιο γρήγορη, μειώνοντας τον κίνδυνο λαθών, που δύσκολα διορθώνονται εκ των υστέρων. Αν βρίσκεστε μπροστά σε μια κληρονομιά και δεν είστε βέβαιοι ούτε για τα δικαιώματά σας ούτε για τις υποχρεώσεις (φόρους, χρέη, βάρη), η έγκαιρη συμβουλή δικηγόρου πριν κάνετε οποιαδήποτε ενέργεια στην Εφορία ή σε συμβολαιογράφο είναι το βήμα που προστατεύει πραγματικά την περιουσία σας.